Een gasmunt

Gasmunten

Tijdens een gesprek over buurtwinkels kwam het gebruik van gasmunten ter sprake. Als kinderen haalden wij deze munten bij de buurtwinkel. Maar niemand van ons kon vertellen waarom deze munten in gebruik zijn gekomen. De meeste aanwezigen hadden er wel een eigen idee over. Maar niemand wist iets met zekerheid te vertellen. Een idee was dat deze munt meters is woningen van wanbetalers werden geplaatst, een ander (en meer logisch) idee was dat ze alleen in huurwoningen stonden. Omdat niemand het met zekerheid wist is na een klein onderzoekje het volgende gevonden:

Reeds in 1896 waren muntgasmeters al in Leeuwarden in gebruik.
Muntgasmeters gaven een bepaalde hoeveelheid gas af na het inwerpen van een muntstuk van 2 en een halve cent. Dit gaf echter een probleem toen de gasprijs ging schommelen, dat wil zeggen omhoog ging, men moest dan vaak iedere maand bij betalen. Daarover kwam veel protesten bij de gasleverancier binnen. Daarom werd overgegaan tot het ombouwen van de gasmeters voor het gebruik van munten naar penningen.
Deze penningen werden door de Rijksmunt in Utrecht geleverd in twee soorten van geel koper en van aluminium.

Deze penning werden verkocht tegen een vast bedrag en gaven een vaste hoeveelheid gas. Ging dan de gasprijs omhoog werden de penningen duurder, maar had men al penningen in huis had men tijdelijk een voordeeltje. Door het gebruik van deze penningen bepaalde men dus zelf het gasgebruik. Het gebruik van penningen kwam in de jaren na de eerste wereldoorlog in gebruik.
Het schijnt dat Leeuwarden twee soorten gaspenningen in gebruik heeft gehad. Waarvan er ons een bekend is.

Ook Huizum, die een eigen gasfabriek had, gebruikte gasmunten. De gasfabriek van Huizum bestelt op 21 januari 1925 bij de Rijksmunt 60.000 geel koperen gas penningen. Deze penningen waren voorzien van het wapen van Leeuwarderadeel met het omschrift “Gem. Gasfabriek Huizum” aan de andere zijde “Voor één penning één m3 gas” met omschrift “Kookt op Gas”.
Deze penningen werden besteld zonder inkeping, maar met de vraag of deze inkeping later aangebracht kon worden. Volgens de Rijksmunt kon dat later alsnog gedaan worden. Een inkeping diende om het gebruik van andere munten te voorkomen.

2

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.